Navigatie
Vorige Menu Volgende

2017-5.Ere wie 'ere' toekomt
Ontdekkingen en uitvindingen komen in vele verschijningsvormen voor: stom geluk, noeste arbeid, geniale
vondsten, slim combineren van bestaande zaken, gehaaid jatwerk, misdaden tegen de mensheid ...
Het komt ook voor dat de één iets uitvindt en een ander er gauw patent op krijgt. En dan is er nog een
verscheidenheid aan 'eer' te behalen: roem, prijzen, stille bescheidenheid, miskenning, verkettering ...
Veel gevallen waren in het verleden kwesties van "wrong-time/wrong-place" of een gebrek aan autoriteit.
Dat laatste komt nog steeds voor: men aanvaardt soms niet dat een kleuter, een vluchteling, een ander ras of een
andere geaardheid een geniale inval heeft, of dat het voor een overheersende religie "slecht uit komt".
Een iconisch voorbeeld is Alan Turing, die tijdens de tweede wereldoorlog de Duitse versleuteling kraakte en
het eerste computer schaakprogramma (1951) vervaardigde: homo zijnde moest hij eerst de dood in gedreven
worden alvorens een nationale held te worden.

Sommige uitvindingen leven voort met de naam van de ontdekker:
Volta (batterij), Cardano (cardan-koppeling), Diesel, Doppler (effect), Hertz (frequentie), Schweppe (frisdrank),
Jacuzzi (bubbelbad), Colt (revolver), Tupper (Tupperware), Gilette, Poubelle (vuilnisophaaldienst).

Soms lijken politieke overwegingen de berichtgeving te beïnvloeden:
- Windows werd in 1960 bedacht door Douglas Engelbart, niet door Bill Gates in 1985,
- de computer in 1942 door Conrad Zuse (Dld), niet door UNIVAC in 1946,
- de ponskaart in 1832 door Semen Korsakov (Rusland), niet door Hollerith (USA) in 1890,
- de geluidsbarrière voor het eerst doorbroken in 1944 (Messerschmitt), later door de BELL X1 (USA) in 1948.
En wie het internet op gaat ontdekt dat de archieven aardig 'vervuild' zijn:
het lijkt wel of alles door tientallen personen is uitgevonden, kennelijk speelt de 'eer' hen parten.

De geschiedenis van de automatisering is een lange lijst van ontdekkingen waarvan sommige belachelijk oud
zijn, zoals de eerste rekenmachine (Blaise Pascal, 1642) en de typemachine (Henry Mill, 1714).
Een beknopt overzicht:
Printende telmachine (Burroughs, 1882), radiobuis (John Ambrose Fleming, 1904),
transistor (Julius Edgar Lilienfeld, 1923), drum memory (Gustav Tauschek, 1932),
core memory (J.Presper Eckert, Jeffrey Chuan Chu, 1945), tapeunit (Eckert-Mauchly, 1951),
disk (IBM, 1956), chip (Jack Kilby, 1958), floppy disk, 1969), PC (Wozniak & Steve Jobs, 1971),
USB-stick (Dov Moran, 1999).
Die eerste disk, overigens, was maar liefst 3.75 Mb en de eerste floppy mat 8 inch voor 720 Kb.

Programmeertalen: COBOL 1952, FORTRAN 1954, ALGOL 1960, C 1969, PASCAL 1970, JAVA 1995.
Software: virtueel geheugen (Fritz-Rudolf Güntsch,1956), database (Edgar F.Codd, 1970),
internet (de term) (Vinton Cerf, 1974), tekstverwerker (Electric Pencil, 1976),
datacompressie (Abraham Lempel & Jacob Ziv, 1977)

Sommige ontdekkingen kun je moeilijk een zege voor de mensheid noemen:
- In 1867 vond Alfred Nobel het dynamiet (C3H5N3O9) uit,
- in 1891 tekende Carl Haussermann voor TNT (C6H2(NO2)3CH3), wat
- in 1942 werd overschaduwd door de atoombom (Pu239) van Robert Oppenheimer en
- in 1951 door de waterstofbom (U235U238Pu239Li62H+3H) van Edward Teller.

Een ander dieptepunt waren de 'ontdekkingen' van de Nazi's rond 1942: het bleek dat de menselijke organen
het begeven wanneer de romptemperatuur inwendig zakt onder de 28 graden Celsius.
Daarom is dat nog steeds de minimum temperatuur van algemeen toegankelijke zwembaden.
Wij danken deze kennis dus aan Josef Mengele en de zijnen ...
... oh ja, en aan al die anonieme slachtoffers die hun leven hebben 'gegeven' bij die experimenten.
;JOOP!